Wat is een MES? Uitleg voor productiebedrijven
Een MES (Manufacturing Execution System) is software die de productie op de vloer stuurt en vastlegt: welke order op welke lijn draait, met welke grondstoffen en lots, wie wat deed, welke controles zijn uitgevoerd en waar de tijd verloren ging. Het zit tussen het ERP, dat plant en factureert, en de machines en mensen die het werk doen.
Bijgewerkt op 30 september 2026
Wat een MES doet
Een ERP weet dat er deze week 12.000 flessen voor een klant gevuld moeten worden. Een MES weet dat lijn 2 sinds kwart over tien stilstaat voor een omstelling, dat de vulgewichtcontrole van elf uur is goedgekeurd en welk lot suikerstroop in batch 88213 is gegaan.
In de ISA-95-standaard, die de lagen in een fabriek beschrijft, zit het MES op niveau 3: de uitvoering van productie. Daarboven zit het ERP (niveau 4), daaronder de besturing van machines en sensoren (niveau 0 tot 2).
De taken die een MES meestal oppakt:
- Orders uit het ERP omzetten naar een planning per lijn en per dag
- Werkinstructies en de juiste stappen tonen aan de operator
- Grondstoffen, lots en verbruik registreren, zodat u elke batch kunt terugvolgen
- Kwaliteitscontroles tijdens de productie vastleggen, met afwijkingen
- Tempo, stilstand en de reden van stilstand bijhouden, en daaruit OEE berekenen
- Het batchdossier of productierapport samenstellen uit wat er echt gebeurde
- Gereed product, verbruik en uren terugmelden aan het ERP
MES of ERP: wat is het verschil?
Een ERP beheert het bedrijf: verkooporders, inkoop, voorraad in geld, facturen en de grote lijnen van de planning. Het denkt in dagen en weken en weet wat er zou moeten gebeuren.
Een MES beheert de uitvoering: wat er in deze minuut op de vloer gebeurt en wat er daadwerkelijk is gemaakt, verbruikt en gecontroleerd. Het denkt in minuten en uren en weet wat er echt gebeurde.
De meeste productiebedrijven hebben beide nodig. Het MES haalt orders en artikelen uit het ERP en meldt terug wat er is geproduceerd, zodat voorraad en facturen kloppen zonder dat iemand iets overtypt.
Wanneer heeft u een MES nodig?
Er is geen vaste omvang waarboven een MES loont. Het gaat om signalen in het dagelijkse werk:
- De planning staat in Excel naast het ERP en loopt achter zodra er iets schuift
- Werkbonnen, checklists en overdrachten gaan op papier en worden later overgetypt
- Het batchdossier wordt na afloop bij elkaar gezocht
- Niemand weet hoe ver een order is zonder over de vloer te lopen
- Een lot terugvolgen bij een klacht kost uren of dagen
- Niemand kan zeggen hoeveel productietijd er verloren gaat, en waardoor
MES en WMS: productie en magazijn samen
Een WMS (Warehouse Management System) beheert het magazijn: locaties, lots en houdbaarheid, ontvangst, picken en verzenden. Bij bedrijven die op order produceren lopen magazijn en productie door elkaar: grondstoffen worden gepickt voor een order, verbruikt aan de lijn en als gereed product weer opgeslagen.
Veel bedrijven kopen daarom twee systemen en koppelen die. Waar ze elkaar raken, bij het picken voor productie, het verbruik per lot en de terugmelding, ontstaan dan precies de gaten die u wilde dichten. Eén platform voor productie en magazijn voorkomt dat.
Waar let u op bij het kiezen van een MES?
Een paar vragen die het verschil maken tussen een MES dat gebruikt wordt en een MES dat in de la verdwijnt:
- Koppelt het in twee richtingen met uw ERP, zoals Exact Online of Business Central?
- Werken operators er graag mee op een tablet aan de lijn, zonder lange training?
- Kunt u met één proces beginnen in plaats van alles in één keer?
- Zitten traceerbaarheid en het batchdossier er standaard in?
- Blijft de fabriek doorwerken als het internet even wegvalt?
- Kunt u zelf bij uw gegevens, via een open API?
Hoe Frontlink hierbij past
Frontlink is één platform voor productie en magazijn, tussen uw ERP en de vloer. Het doet wat een MES en een WMS doen, en AI doet het routinewerk: de planning bijwerken, controles klaarzetten, het batchdossier samenstellen. Mensen keuren goed en houden de regie.
Een engineer van Frontlink bouwt het bij u in het bedrijf, op uw eigen gegevens en ERP. U begint met één proces; dat draait meestal binnen enkele weken.
Hoe Frontlink hierbij helpt
- Productieplanning maken op een digitaal planbordMaak de productieplanning op een digitaal planbord in plaats van in Excel of op het whiteboard. Per lijn en per dag, met live voortgang van de vloer.
- Digitale werkinstructies en ploegoverdrachtWerkinstructies, grondstofscans en ploegoverdracht op de tablet aan de lijn. Geen papier meer op de vloer, en het juiste lot gaat de lijn in.
- Kwaliteitscontrole en elektronisch batchdossierKwaliteitscontroles als checklist op de tablet, afwijkingen vastgelegd en een batchdossier dat zichzelf opbouwt. Sneller vrijgeven zonder zoeken.
- Magazijnbeheer en traceerbaarheid per lotVoorraad per lot en locatie, picken op houdbaarheid (FEFO) en een lot in één klik terugvolgen tot batch en klant. Uw ERP krijgt de juiste aantallen.
- Machines bijhouden: snelheid, stilstand en OEEZie hoe snel uw machines draaien, wanneer en waarom ze stilstaan, en de OEE per lijn en per order. Zo weet u waar productietijd verloren gaat.
Veelgestelde vragen
Waar staat MES voor?
MES staat voor Manufacturing Execution System: software die de uitvoering van productie op de vloer stuurt en vastlegt, tussen het ERP en de machines.
Is een MES hetzelfde als een ERP?
Nee. Een ERP beheert orders, inkoop, voorraad en facturen en plant in dagen en weken. Een MES stuurt en registreert wat er op de vloer gebeurt, in minuten en uren. Ze werken samen: het MES haalt orders uit het ERP en meldt terug wat er is gemaakt.
Heeft een klein productiebedrijf een MES nodig?
Dat hangt niet af van de omvang maar van de signalen: planning in Excel, papieren werkbonnen, batchdossiers die achteraf worden samengesteld of geen zicht op stilstand. Dan loont het om met één proces te beginnen.
Hoe lang duurt het om een MES in te voeren?
Dat verschilt sterk per systeem en aanpak. Bij Frontlink begint u met één proces, dat een engineer bij u bouwt; dat draait meestal binnen enkele weken, waarna het volgende proces volgt.
Benieuwd hoe dit bij u werkt? Breng één proces mee.
In een gesprek van 30 minuten kijken we naar één proces van u en laten we zien hoe Frontlink het regelt.
Plan een gesprek