MES of ERP: wat is het verschil en heeft u beide nodig?

Wat een ERP doet

Een ERP is de administratieve ruggengraat van het bedrijf. Verkoop legt er orders in vast, inkoop bestelt er grondstoffen mee en de boekhouding factureert eruit. Bij middelgrote producenten zijn Exact Online en Microsoft Dynamics 365 Business Central bekende voorbeelden.

Een ERP denkt in dagen, weken en geld. Het weet dat order PO-88213 van 12.000 flessen vrijdag geleverd moet worden, wat de grondstoffen kosten en hoeveel er op voorraad staat. Wat een ERP meestal beheert:

• Verkooporders, klanten en leverdata
• Inkoop, leveranciers en inkoopprijzen
• Artikelen, stuklijsten en recepturen
• Voorraad in aantallen en in geld
• Kostprijs, facturen en de financiële administratie
• De grove planning: welke orders in welke week, en welk materiaal daarvoor nodig is

Wat een MES doet

Een MES stuurt de uitvoering op de vloer. Het denkt in minuten en uren en weet wat er echt is gebeurd: dat de vulmachine op lijn 2 om 09:40 twintig minuten stilstond door een vastgelopen dop, welk lot etiketten in batch 88213 is gebruikt en dat de gewichtscontrole van elf uur is goedgekeurd.

Wat een MES meestal beheert:

• Een planning per lijn, per dag en per uur
• Werkinstructies en de juiste stappen voor de operator
• Verbruik van grondstoffen per lot, zodat elke batch terug te volgen is
• Kwaliteitscontroles tijdens de productie, met afwijkingen
• Tellingen, stilstand en de reden van stilstand, en daaruit OEE (Overall Equipment Effectiveness, hoe effectief een lijn draait)
• Het batchdossier: het verslag van wat er per batch is gebeurd

Het verschil in één overzicht

Het eenvoudigste onderscheid: het ERP gaat over wat er moet gebeuren en wat het kost, het MES over wat er op de vloer werkelijk gebeurt. Een paar concrete verschillen:

• Tijdschaal: het ERP plant in dagen en weken, het MES stuurt in minuten en uren
• Gebruikers: het ERP is voor kantoor, verkoop en financiën, het MES voor planners, operators en kwaliteit
• Detail: het ERP kent de order, het MES kent elke stap, elk lot en elke stop binnen die order
• Plek: het ERP draait op kantoor, het MES op tablets en schermen aan de lijn
• Vastlegging: het ERP legt vast wat is afgesproken, het MES wat er is gemaakt, verbruikt en gecontroleerd

Waarom de meeste productiebedrijven beide nodig hebben

Veel ERP-pakketten hebben een productiemodule. Die maakt productieorders aan, reserveert materiaal en boekt gereed product. De vragen die op de vloer spelen, beantwoordt ze meestal niet: welke order draait nu op lijn 2, waarom stond die stil, welk lot zit in deze batch en is de controle van elf uur gedaan?

Dat gat wordt in de praktijk gevuld met Excel, whiteboards en papieren werkbonnen. De planning staat in een sheet naast het ERP, gereedmeldingen worden aan het eind van de dag of de week overgetypt en het batchdossier wordt achteraf bij elkaar gezocht. Een MES vult dat gat met één systeem dat met het ERP meepraat.

Andersom vervangt een MES het ERP niet. Financiën, inkoop, facturatie en stamgegevens blijven in het ERP, en het MES heeft die gegevens nodig om te kunnen werken.

Hoe ERP en MES samenwerken

Een goede koppeling werkt in twee richtingen, met het ERP als bron voor orders, artikelen en voorraad. Elk gegeven heeft één bron: afspraken en geld in het ERP, de uitvoering in het MES. Zo hoeft niemand iets over te typen.

Zo loopt order PO-88213 door beide systemen:

• Verkoop legt de order vast in het ERP, met klant, artikel, aantal en leverdatum
• Het MES haalt de order met artikel en stuklijst op, en de planner zet hem dinsdag op lijn 2
• Het magazijn pickt de grondstoffen en de operator scant de lots aan de lijn
• Tijdens de productie legt het MES tellingen, stilstand en controles vast
• Na de gereedmelding boekt het MES de geproduceerde aantallen en verbruikte lots terug in het ERP
• Het ERP werkt de voorraad bij en de facturatie kan starten

Waar het vaak misgaat

Bij het naast elkaar gebruiken van ERP en MES gaat het meestal op dezelfde punten mis:

• Stamgegevens dubbel bijhouden, zodat een artikelcode of stuklijst in het MES afwijkt van het ERP
• De planning op twee plekken wijzigen, zonder afspraak over welke leidend is
• Productie pas aan het eind van de week terugboeken, zodat voorraad en kostprijs tussentijds niet kloppen
• Een MES invoeren als los eiland, zonder terugmelding naar het ERP
• Het ERP met maatwerk ombouwen tot MES, zodat elke update een project wordt

Hoe Frontlink hierbij past

Frontlink werkt naast uw ERP, niet in plaats ervan. Orders, artikelen en voorraad komen uit uw ERP, zoals Exact Online of Business Central. Frontlink plant op lijn- en uurniveau, stuurt productie en magazijn aan en schrijft terug wat er echt is gemaakt, verbruikt en verzonden.

Een engineer van Frontlink bouwt het bij u in het bedrijf, op uw eigen gegevens en uw ERP. U begint met één proces; dat draait meestal binnen enkele weken.